در سالهای اخیر سرخکنهای بدون روغن جای خود را در بسیاری از آشپزخانهها باز کردهاند. استفاده از این دستگاهها علاوه بر راحتی و صرفهجویی در زمان، به سلامت تغذیه نیز کمک میکند. اما بسیاری از کاربران نمیدانند دقیقاً چه ظروفی را میتوان در این دستگاهها استفاده کرد و چه ظروفی ممنوع هستند.
سرخکن بدون روغن بهنوعی شبیه فر عمل میکند، با این تفاوت که حرارت در آن از طریق جریان هوای داغ به گردش درمیآید. این گردش هوا اگر با ظرف نامناسب مواجه شود، هم میتواند آسیب برساند و هم پخت یکنواخت غذا را مختل کند. بنابراین شناخت ظروف مناسب برای استفاده در سرخکن اهمیت زیادی دارد.
بسیاری از تولیدکنندگان توصیه کردهاند که فقط ظروفی را داخل سرخکن استفاده کنید که برای فر یا دمای بالا طراحی شده باشند. این ظروف میتوانند انواع مختلفی از جمله پیرکس، سرامیکی، استیل، آلومینیومی، سیلیکونی و قالبهای مخصوص باشند که دراین مقاله از دبی شاپ با جزئیات به آنها میپردازیم.
ظروف پیرکس (شیشهای مقاوم به حرارت)
پیرکس از جمله پرطرفدارترین ظروف در پخت غذاهای سالم است. این ظروف نهتنها مقاومت دمایی بالایی دارند بلکه برای استفاده در فر و مایکروویو نیز مناسباند. اگر ظرف پیرکس شما دارای برچسب مقاوم در برابر حرارت (oven-safe) باشد، میتوانید با خیال راحت از آن داخل سرخکن استفاده کنید. تنها نکته مهم این است که از شوک حرارتی (مثلاً گذاشتن ظرف داغ روی سطح سرد) خودداری شود.
ظروف سرامیکی و چینی نسوز
ظروف سرامیکی لعابدار یا چینیهایی که مخصوص فر طراحی شدهاند نیز گزینهای عالی برای استفاده در سرخکن هستند. این ظروف گرما را بهآرامی و یکنواخت انتقال میدهند و برای پخت انواع لازانیا، گراتن و شیرینی مناسباند. بهتر است از ظرفهایی استفاده شود که فاقد تزئینات فلزی یا طرحهای طلایی باشند، چون این تزئینات ممکن است در برابر حرارت بالا آسیب ببینند.
ظروف استیل ضدزنگ (Stainless Steel)
ظروف استیل سبک و نازک که برای پخت و پز طراحی شدهاند، انتخاب مناسبی برای سرخکن هستند. این ظروف سریع گرم میشوند و برای برشته کردن، پخت سبزیجات و تکههای گوشت گزینه خوبی بهشمار میروند. از استفاده از ظروف استیل ضخیم یا دارای دستههای پلاستیکی پرهیز کنید مگر آنکه مطمئن باشید حرارت را تحمل میکنند.
ظروف آلومینیومی یکبار مصرف
بسیاری از افراد ترجیح میدهند هنگام تهیه غذاهایی مثل لازانیا، شیرینی یا گوشت گریل شده از ظروف آلومینیومی یکبار مصرف استفاده کنند. این ظروف سبک، ارزان و در اکثر موارد مناسب سرخکن هستند. فقط باید مطمئن شوید که جریان هوا در دستگاه شما با وجود این ظرف مختل نمیشود، چون بعضی مدلها فضای کوچکی دارند و ظرف بزرگ میتواند عملکرد حرارتی را کاهش دهد.
قالبهای سیلیکونی
قالبهای سیلیکونی مخصوص فر، یکی از محبوبترین انتخابها برای پخت شیرینی و نان در سرخکن هستند. این قالبها در برابر حرارت بالا مقاوماند، انعطافپذیرند و غذا به آنها نمیچسبد. قالبهای کاپکیک، براونی و نان میتوانند در سرخکن بهراحتی استفاده شوند؛ فقط باید حواستان باشد که قالب سیلیکونی روی سبد قرار بگیرد و نه مستقیماً روی المنت گرمایی.
ظروف مخصوص سرخکن (اکسسوری اختصاصی)
بسیاری از برندهای سرخکن مانند فیلیپس، کنوود یا تفال، مجموعه اکسسوریهایی را طراحی کردهاند که برای دستگاه خاص خودشان مناسب است. این اکسسوریها شامل توری، ظرف پیتزا، قالب کیک، گریل و بشقاب بخارپز هستند. استفاده از این ابزارها به پخت بهتر و حرفهایتر غذاها کمک میکند، چون کاملاً با ساختار دستگاه هماهنگاند.
ظروف تفلون و نچسب
اگرچه سبدهای داخلی سرخکن معمولاً دارای روکش نچسب هستند، اما میتوانید برای جلوگیری از کثیف شدن زیاد آن، از ظروف تفلون نچسب جداگانه نیز استفاده کنید. البته باید مطمئن باشید که این ظروف دمای بالا را تحمل میکنند و لایه تفلون آنها سالم است، چون آسیب به پوشش نچسب در اثر حرارت بالا ممکن است برای سلامتی مضر باشد.
فویل آلومینیومی
استفاده از فویل در سرخکن مجاز است اما باید با احتیاط انجام شود. فویل نباید جریان هوا را بهطور کامل مسدود کند چون در این صورت حرارت به درستی در محفظه نمیچرخد. بهترین حالت استفاده از فویل این است که آن را در کف ظرف یا دور مواد غذایی بپیچید، اما اجازه بدهید از بالا هوا عبور کند. برای سرخکنهایی که المنت در پایین یا نزدیک سبد قرار دارد، فویل را دور از المنت استفاده کنید.
چه ظروفی را نباید داخل سرخکن گذاشت؟
برخی ظروف برای استفاده در سرخکن خطرناک یا غیرمجاز هستند. مهمترین آنها عبارتاند از:
ظروف پلاستیکی (حتی مقاوم): به هیچوجه نباید در معرض حرارت مستقیم قرار گیرند.
ظروف چوبی یا بامبویی: رطوبت و حرارت باعث ترک خوردن یا سوختن آنها میشود.
ظروف شیشهای معمولی (غیرپیرکس): ممکن است در برابر حرارت بالا ترک بخورند یا منفجر شوند.
ظروف لعابی تزیینی یا دارای نوار فلزی: در اثر حرارت ترک میخورند یا موجب جرقه میشوند.
ظروف ضخیم سرامیکی که گرم نمیشوند یا جای زیادی اشغال میکنند.
نکات مهم هنگام استفاده از ظروف در سرخکن
- همیشه ظرف را داخل سبد بگذارید، نه مستقیماً روی المنت.
- ظرف نباید بزرگتر از فضای سبد سرخکن باشد چون جریان هوا را محدود میکند.
- از گذاشتن ظرف خیس یا سرد در دستگاه داغ پرهیز کنید.
- ظروف را پیش از استفاده در سرخکن کاملاً تمیز و خشک کنید.
- بهتر است ظرف انتخابیتان دسته نداشته باشد یا دسته آن فلزی و مقاوم باشد.
آیا ظرف باعث تغییر در کیفیت پخت غذا میشود؟
بله، نوع ظرف میتواند بر میزان تردی، زمان پخت و یکنواختی گرما تأثیر بگذارد. مثلاً ظروف فلزی حرارت را سریعتر منتقل میکنند و مواد غذایی زودتر برشته میشوند، در حالی که ظروف سرامیکی باعث پخت آرامتر و لطیفتر میشوند. انتخاب ظرف مناسب با نوع غذا ارتباط مستقیم دارد؛ برای غذاهای خشک و سوخاری از ظرف فلزی یا توری استفاده کنید و برای غذاهای نرم یا آبدار از ظروف سرامیکی یا سیلیکونی.
معرفی چند برند تولید ظروف مخصوص سرخکن
Philips Airfryer Accessories: مجموعههای کامل شامل توری گریل، قالب کیک و سینی بخارپز
Nutribullet & Nutricook Kits: مخصوص مدلهای Nutricook با سازگاری کامل
Tefal Accessory Sets: برای مدلهای Easy Fry و Actifry
بستههای برند Cozicook و Midea: اقتصادی و در دسترس برای سرخکنهای عمومی
نتیجهگیری
انتخاب ظرف مناسب برای استفاده در سرخکن، نهتنها امنیت دستگاه و سلامت غذا را تضمین میکند، بلکه تجربه پخت و مزه نهایی غذا را نیز تحت تأثیر قرار میدهد. برای بهترین عملکرد، همیشه از ظروف مقاوم در برابر حرارت، با اندازه مناسب و بدون مانع جریان هوا استفاده کنید. رعایت این نکات ساده میتواند عمر سرخکن شما را افزایش داده و غذاهایی با کیفیتتر، تردتر و سالمتر برایتان فراهم کند.
