اسپرسو ساز یکی از حساسترین و دقیقترین تجهیزات آشپزخانه است که کارایی آن وابسته به سلامت قطعات داخلی، فشار پمپ و کیفیت آب مورد استفاده است. با گذشت زمان، بهویژه در مناطقی که آب سخت (دارای املاح زیاد) مورد استفاده قرار میگیرد، ذرات کلسیم، منیزیم و سایر رسوبات معدنی در مجاری داخلی دستگاه تهنشین میشوند و منجر به مسدود شدن مسیر عبور آب، کند شدن بخار، افت فشار پمپ و کاهش کیفیت عصارهگیری میگردند. در این مقاله ار دبی شاپ، مرحله به مرحله نحوه جرمگیری و رسوبزدایی اسپرسو ساز را توضیح می دهیم.
این تجمع رسوبات اگر در زمان مناسب رسوبزدایی نشود، موجب خرابی دائمی برخی قطعات مانند بویلر، پمپ و شیرها شده و هزینههای تعمیراتی سنگینی بر جای میگذارد. از این رو، جرمگیری منظم و اصولی نهتنها طول عمر دستگاه را افزایش میدهد، بلکه باعث میشود طعم و عطر اسپرسو همیشه تازه و خالص باقی بماند.
چه زمانی باید اسپرسو ساز را جرمگیری کنیم؟
زمان مناسب برای جرمگیری به چند عامل بستگی دارد:
- میزان سختی آب مصرفی: اگر از آب لولهکشی شهری بدون فیلتر استفاده میکنید، احتمال تشکیل رسوبات زیاد است.
- تعداد فنجانهای قهوه در روز: هر چه استفاده روزانه بیشتر باشد، جرمگیری باید سریعتر انجام شود.
- دستورالعمل برند دستگاه: بسیاری از اسپرسو سازها مانند فیلیپس، دلونگی یا بوش، هشدار رسوبزدایی را بهصورت خودکار نمایش میدهند.
- وجود علائم هشداردهنده مانند:
- افت فشار آب
- کند شدن بخار خروجی
- صدای غیرعادی پمپ
- کاهش دمای قهوه
- تغییر در طعم و عطر نوشیدنی
بهطور معمول، اگر از دستگاه روزانه ۲ تا ۴ بار استفاده میکنید، هر ۲ تا ۳ ماه یکبار جرمگیری توصیه میشود. در صورت استفاده کمتر، هر ۴ تا ۶ ماه کافیست. در دستگاههای حرفهای یا کافیشاپی، ماهی یکبار اجباریست.
چه موادی برای جرمگیری اسپرسو ساز مناسب هستند؟
برای رسوبزدایی صحیح، باید از موادی استفاده کنید که هم مؤثر باشند و هم به دستگاه آسیبی وارد نکنند:
پودر یا قرص رسوبزدا
بسیاری از برندها مانند فیلیپس، دلونگی، بوش، جورا و نسپرسو، قرص یا پودر مخصوص جرمگیری تولید میکنند که از ترکیبات غیرخورنده ساخته شدهاند و با اطمینان میتوان از آنها استفاده کرد.
مایع رسوبزدا (Descaler Liquid)
این محلولها ترکیبی از اسیدهای ملایم (مانند اسید سیتریک یا لاکتیک) هستند که برای رسوبزدایی مجاری فلزی طراحی شدهاند. برندهایی مثل Durgol، EcoDecalk، Saeco در این زمینه شناختهشدهاند.
سرکه سفید
گرچه استفاده از سرکه در بسیاری از منابع خانگی توصیه شده، اما برندهای سازنده آن را تأیید نمیکنند. اسید استیک موجود در سرکه ممکن است به قطعات پلاستیکی و سیلیکونی آسیب برساند و بوی ماندگار آن نیز موجب تغییر طعم قهوه شود.
پیشنهاد ما: همیشه از مواد جرمگیر تاییدشده توسط برند سازنده دستگاه استفاده کنید و از سرکه فقط در موارد اضطراری یا دستگاههای بسیار ساده استفاده نمایید.
مراحل عمومی جرمگیری اسپرسو ساز اتوماتیک
در ادامه مراحل کلی برای جرمگیری اسپرسو سازهای اتوماتیک (مانند دلونگی، فیلیپس، بوش، جورا و…) آورده شده است:
مرحله ۱: آمادهسازی
مخزن آب را خالی کنید.
محلول جرمگیر را طبق دستورالعمل با مقدار مناسب آب ترکیب و درون مخزن بریزید.
سینی چکهگیر و تفالهگیر را تمیز کرده و در جای خود قرار دهید.
در صورت داشتن سیستم شیر، نازل بخار را نیز در مدار قرار دهید.
مرحله ۲: فعالسازی برنامه جرمگیری
بسیاری از دستگاهها دکمهای مخصوص Descaling یا برنامه Maintenance دارند.
با نگهداشتن چند ثانیه این دکمه، فرآیند جرمگیری آغاز میشود.
دستگاه شروع به عبور دادن محلول از مجاری داخلی کرده و بخشی از محلول را بهصورت بخار خارج میکند.
مرحله ۳: شستوشو و آبکشی
پس از پایان مرحله جرمگیری، مخزن را از محلول خالی کنید.
دوباره آن را با آب تمیز پر کرده و دستگاه را در حالت آبکشی قرار دهید.
اگر دستگاه بهصورت اتوماتیک این مرحله را انجام نمیدهد، کافیست یک بار دیگر قهوهگیری یا بخاردهی انجام دهید تا مسیرها پاکسازی شوند.
مرحله ۴: تمیزکاری نهایی
مخزن آب و سینی را بشویید.
نازل بخار را جدا کرده و بهصورت دستی تمیز کنید.
اگر دستگاه دارای فیلتر داخلی است، آن را بررسی کرده و در صورت لزوم تعویض نمایید.
جرمگیری اسپرسو ساز دستی یا نیمه اتوماتیک
برای دستگاههایی مثل اسپرسو ساز گازی، اسپرسو ساز پمپی دستی (مانند مدلهای Rocket، Breville، Gaggia) مراحل کمی متفاوت است:
1. دستگاه را خاموش و خنک کنید.
2. آب و پودر رسوبزدا را در مخزن بریزید.
3. دستگاه را روشن کرده و اجازه دهید محلول وارد هد گروپ شود.
4. اجازه دهید محلول ۱۵–۲۰ دقیقه در هد باقی بماند.
5. دکمه بخار یا پمپ را زده تا محلول خارج شود.
6. مخزن را شستوشو داده و با آب تمیز پر کنید. سپس چندین بار بدون قهوه، آب داغ عبور دهید.
جرمگیری نازل شیر (Milk Frother)
در بسیاری از مدلهای اسپرسوساز، نازل شیر جداگانهای برای تولید فوم شیر وجود دارد که خودش یکی از اصلیترین محلهای جرمگیریست:
یک ظرف کوچک را با محلول جرمگیر آماده کرده و نازل را درون آن قرار دهید.
چند بار بخار شیر را فعال کنید تا محلول از داخل نازل عبور کند.
سپس نازل را با آب شستوشو دهید.
در صورت امکان، نازل را جدا کرده و با برس تمیز کنید.
اشتباهات رایج در جرمگیری اسپرسو ساز
1. استفاده بیش از حد از سرکه: باعث خوردگی و باقیماندن طعم در مسیر دستگاه میشود.
2. استفاده از شویندههای صنعتی قوی: هرگز از جرمگیرهای سرویس بهداشتی یا لکهبر استفاده نکنید.
3. عدم آبکشی کافی پس از جرمگیری: باقیماندن مواد جرمگیر باعث تغییر طعم قهوه و آسیب به سلامت میشود.
4. عدم استفاده از فیلتر آب: فیلتر کربنی یا سختیگیر درون مخزن کمک بزرگی به کاهش رسوبات میکند.
توصیههایی برای کاهش نیاز به جرمگیری
- همیشه از آب تصفیهشده یا فیلترشده استفاده کنید.
- از فیلترهای مخصوص برند دستگاه استفاده نمایید.
- دستگاه را بعد از هر بار استفاده تمیز کنید، بهویژه نازل شیر.
- نرمافزار و اپلیکیشن دستگاه را برای یادآوری جرمگیری فعال نگه دارید.
جمعبندی
جرمگیری اسپرسوساز فرآیندی ضروری و غیرقابل چشمپوشی است که با رعایت آن میتوان کیفیت قهوه را حفظ کرد، هزینههای تعمیرات را کاهش داد و عمر دستگاه را افزایش داد. با استفاده از مواد استاندارد، رعایت زمانبندی مناسب و توجه به توصیههای برند سازنده، میتوانید دستگاه خود را همیشه در بهترین شرایط نگه دارید.
